กาพย์เห่ชมเครื่องคาวหวาน
วันนี้คุยโทรศัพท์กับน้องคนหนึ่ง
น้องเขากำลังท่องกาพย์แห่เรือ
เราก็เลยนึกถึงสมัยที่ยังวัยเยาว์
จะมีกาพย์อยู่กาพย์หนึ่ง
เป็นกาพย์ที่ดัง และฮิตมากมายในสมัยนั้น
ลองถามน้องเขาว่าได้เรียนหรือเปล่า
ปรากฎว่าน้องเขาไม่ได้เรียน
กาพย์นั้นก็คือ กาพย์แห่ชมเครื่องคาวหวาน
และที่ฮิต อาจจะเป็นเพราะ
มีหนังเรื่องหนึ่งชื่อ "กระโปงบาน ขาสั้น"
ตัวละครในหนังได้ดัดแปลงมาเป็นทำนองแร็พ
ก็เลยมาเรียนเองมันก็เลยสนุกไปด้วย
แต่สอบมันไม่ใช่แร็พนะสิ
แต่ต้อง แห่ ไม่ไหว
วันนี้ขอเอาแค่ของคาวก่อนนะ
ไว้ว่างๆแล้วจะเอาของหวานมาชม
กาพย์เห่เรือชมเครื่องคาวหวาน
เป็นกาพย์เห่เรือที่พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย (รัชกาลที่ 2)
ทรงพระราชนิพนธ์ไว้ ซึ่งพรรณนาเกี่ยวกับอาหารคาวหวานในวัง
โดยใช้การบรรยายเนื้อหาเยี่ยงนิราศ คือการรำพึงรำพันถึงนางอันเป็นที่รัก
โดยนำเอาชื่ออาหาร ลักษณะ ส่วนประกอบ
หรือความสัมพันธ์มาเชื่อมโยงเข้ากับการรำพึงรำพันนั้น
ถอดคำแปลความกาพย์เห่ชมเครื่องคาวหวาน
ประเภทเครื่องคาว
มัสมั่นแกงแก้วตา หอมยี่หร่ารสร้อนแรง
ชายใดได้กลืนแกง แรงอยากให้ใฝ่ฝันหา
แกงมัสมั่น ที่สมเด็จพระศรีสุริเยนทราบรมราชินี(ผู้หญิงอันเป็นที่รักของพระองค์)
ได้ทรงปรุงรสชาติร้อนแรงด้วยยี่หร่า เมื่อชายใดได้มีโอกาสกินแล้ว
ก็อยากเห็นคนปรุงและอยากจะกินแกงมัสมั่นอีกครั้ง
ยำใหญ่ใส่สารพัด วางจานจัดหลายเหลือตรา
รสดีด้วยน้ำปลา ญี่ปุ่นล้ำย้ำยวนใจ
ยำใหญ่ ที่มีเครื่องปรุงหลากหลาย เมื่อว่างใส่จานแล้ว
สามารถจัดได้หลายรูปแบบ และยำใหญ่ถ้าจะอร่อยก็ปรุงด้วยน้ำปลาญี่ปุ่น
เมื่อทานแล้วมีรสชาติย้ำยวนใจ
ตับเหล็กลวกหล่อนต้ม เจือน้ำส้มโรยพริกไทย
โอชาจะหาไหน ไม่มีเทียบเปรียบมือนาง
้ตับเหล็กลวกนี้ สมเด็จพระศรีสุริเยนทราบรมราชินีปรุงด้วย
น้ำส้มและพริกไทยเล็กน้อย รสชาติอร่อยมาก
ใครทำแล้วก็ไม่อร่อยเท่าพระศรีสุริเยนทราทำ
หมูแนมแหลมเลิศรส พร้อมพริกสดใบทองหลาง
พิศห่อเห็นรางชาง ห่างห่อหวนป่วนใจโหย
หมูแนม ที่เลิศรส มีพริกสดและห่อด้วยใบทองหลาง
รูปห่อดูสวยงาม พอกินแล้วรู้สึกโหยหา ห่างไม่ได้
ก้อยกุ้งปรุงประทิ่น วางถึงลิ้นดิ้นแดโดย
รสทิพย์หยิบมาโปรย ฤาจะเปรียบเทียบทันขวัญ
ก้อยกุ้ง ปรุงรสจัด เมื่อโดนลิ้นแล้วรู้สึกเผ็ดร้อนอยู่นิ่งไม่ได้
รสชาติที่อร่อยใครก็ทำไม่อร่อยเท่าพระศรีสุริเยนทราทำ
เทโพพื้นเนื้อท้อง เป็นมันย่องล่องลอยมัน
น่าซดรสครามครัน ของสวรรค์เสวยรมณ์
เทโพตัวใหญ่เวลาแกงก็เห็นเนื้อเป็นมันลอยขึ้นมา
รสชาติน่ากิน เหมือนอาหารสวรรค์ ลิ้มรสชาติแล้วมีความสุข
ความรักยักเปลี่ยนท่า ทำน้ำยาอย่างแกงขม
กลอ่อมกล่อมเกลี้ยงกลม ชมไม่วายคล้ายคล้ายเห็น
ความรักเป็นความรู้สึกที่ไม่แน่นอนเหมือนน้ำยา
และแกงขมที่เป็นความรู้สึกหนึ่งของความรัก ที่มีรสกลมกล่อม
ข้าวหุงปรุงอย่างเทศ รสพิเศษใส่ลูกเอ็น
ใครหุงปรุงไม่เป็น เช่นเชิงมิตรประดิษฐ์ทำ
ข้าวหุงแบบแขก ทำแบบพิเศษโดยใส่ลูกกระวานเทศ (ลูกเฮลท์)
ใครก็ทำไม่อร่อยเท่าพระศรีสุริเยนทราบรมราชินีทำ
เหลือรู้หมูป่าต้ม แกงคั่วส้มใส่ระกำ
รอยแจ้งแห่งความขำ ช้ำทรวงเศร้าเจ้าตรากตรอม
หมูป่าต้ม กับแกงคั่วส้ม ใส่ระกำ แสดงถึงความช้ำใจความเศร้าโศก
ช้าช้าพล่าเนื้อสด ฟุ้งปรากฏรสหื่นหอม
คิดความยามถนอม สนิทเนื้อเจือเสาวคนธ์
พล่าเนื้อ เนื้อเป็นเนื้อสด มีกลิ่นหอมน่าทาน
คิดถึงนางเมื่อยามใกล้ชิดได้กลิ่นหอมของนางที่รัก
ล่าเตียงคิดเตียงน้อง นอนเตียงทองทำเมืองบน
ลดหลั่นชั้นชอบกล ยลอยากนิทรคิดแนบนอน
ล่าเตียง มีลักษณะคล้ายเตียง นึกถึงเตียงน้องนางที่เคยนอนร่วมกัน
เห็นหรุ่มรุมทรวงเศร้า รุ่มรุ่มเร้าคือไฟฟอน
เจ็บไกลใจอาวรณ์ ร้อนรุมรุ่มกลุ้มกลางทรวง
เห็นหรุ่มก็รู้สึกเศร้า และบางครั้งก็รู้สึกเหมือนไฟสุมใจ
พอห่างไกลก็รู้สึกอาวรณ์ร้อนรุ่มในกลางอก
รังนกนึ่งน่าซด โอชารสกว่าทั้งปวง
นกพรากจากรังรวง เหมือนเรียมร้างห่างห้องหวน
รังนกนึ่งน่าซด รสชาติอร่อยกว่าอาหารใดๆกินแล้ว
รู้สึกถึงว่านกได้พรากจากรัง เหมือนดังที่เคยจากนางผู้เป็นที่รัก
ไตปลาเสแสร้งว่า ดุจวาจากระบิดกระบวน
ใบโศกบอกโศกครวญ ให้พี่เคร่าเจ้าดวงใจ
แกงไตปลาเสมือนการเสแสร้ง บ่งบอกถึงวาจากระบิดกระบวน
ใส่ใบโศก ก็รู้สึกเหมือนการโศกเศร้า เหมือนพี่ปลอบเจ้าดวงใจ
ผักโฉมชื่อเพราะพร้อง เป็นโฉมน้องฤาโฉมไหน
ผักหวานซ่านทรวงใน ใคร่ครวญรักผักหวานนาง
ผักโฉมเพราะสมชื่อเหมือนโฉมของน้องนาง
ผักหวานกินแล้วรู้สึกซ่านถึงข้างใน กินแล้วก็ใคร่ครวญถึงความรักของน้องนาง
ปล.
เมื่อวานน้องโทรมาขอเพลงของสุนทราภรณ์บ้าง
น้องบอกว่า ฟังแล้วมันเพราะดี มันไม่เบื่อ
เราเลยบอกน้องไปว่า ข้ามรุ่นแล้วสิเรา
เพราะน้องเคยขำว่าเราฟังได้ไง
|
